Gương Luân HồiGiới thiệu · Thư khố

Ca dao "Thằng Bờm có cái quạt mo"

Thơ ca · Có thật · Ca dao cổ truyền

Bài ca dao kể chuyện phú ông đem bao của cải ra đổi cái quạt mo của thằng Bờm mà Bờm không chịu, chỉ cười nhận nắm xôi.

Bài ca dao thuộc loại ca dao trào phúng / đồng dao quen thuộc nhất Việt Nam, được viết theo thể lục bát, với lối "đuổi vần" móc xích: chữ cuối câu lục (trâu, mè, lim, mồi) được lặp lại ở vế "Bờm rằng Bờm chẳng lấy…" của câu sau, tạo nhịp như trò chơi của trẻ con.

Văn bản có vài dị bản, chẳng hạn "một xâu cá mè" thay cho "ao sâu cá mè", hoặc "đôi chim đồi mồi" thay cho "con chim đồi mồi". (Đồi mồi thật ra là một loài rùa biển, nên "chim đồi mồi" vốn đã là một món đổi vô lý cho vần, góp thêm vẻ hài hước.)

Bài ca dao có nhiều cách hiểu, và chính sự mơ hồ ấy làm nó sống lâu:
- Bờm ngốc: chê của cải lớn mà lấy nắm xôi, là chuyện cười về sự khờ dại.
- Bờm khôn: Bờm biết những lời hứa to tát của phú ông chỉ là hão, còn nắm xôi trước mặt mới là thật, nên Bờm "cười" vì đã thắng; đồng thời lật tẩy lòng tham của kẻ giàu thèm cả món đồ rẻ nhất của người nghèo.
- Bờm an phận: một lối sống ít ham muốn, biết đủ là đủ.

Hình ảnh thằng Bờm về sau đi vào văn học, sân khấu, phim hoạt hình và cả thành ngữ thường ngày.

"Phú ông xin đổi nắm xôi, Bờm cười." — Ca dao

Xuất hiện trong những kiếpCái quạt mo của thằng Bờm (Cận đại)
Nguồn tham khảo
  • Kho tàng ca dao người Việt (Nguyễn Xuân Kính, Phan Đăng Nhật chủ biên)
  • Vũ Ngọc Phan, Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam

Báo sai sót trong mục này

Biết đâu kiếp trước ngươi đã ở đó?Bước tới trước Gương Luân Hồi, soi tám kiếp trước của chính mình

Đọc thêm

Giới thiệu · Báo cáo và liên hệ · Quyền riêng tư và điều khoản