Gà gáy sai giờ — điềm gở?
Trong dân gian, gà trống gáy giữa đêm hay chập tối từng bị xem là điềm báo chuyện chẳng lành.
Người xưa dựa vào tiếng gà để đoán giờ: gà gáy canh tư, canh năm báo trời sắp sáng. Khi gà gáy "sai giờ" — chập tối hoặc giữa đêm — nhiều nơi coi là điềm gở (báo trộm cướp, hỏa hoạn, ốm đau…), và có nơi làm thịt con gà ấy để "giải hạn".
Thực tế, khoa học cho thấy gà trống có đồng hồ sinh học khá chính xác, nhưng chúng cũng gáy khi bị đánh động: ánh đèn, tiếng động lạ, thú rình, hay người lạ đi qua. Vì thế, một con gà gáy giữa đêm nhiều khi chính là đang làm đúng việc của… một con gà canh nhà.
Thành ngữ liên quan: "Gà tức nhau tiếng gáy" (ganh đua sĩ diện), "Gà què ăn quẩn cối xay" (kẻ kém cỏi chỉ quanh quẩn một chỗ), "Gà nhà bôi mặt đá nhau" (người nhà hại nhau).
- Tục ngữ – ca dao Việt Nam
- Nghiên cứu nhịp sinh học gà trống (Shimmura & Yoshimura, Current Biology, 2013)