Kiểu truyện "người mang lốt xấu xí"
Nhóm truyện về nhân vật có hình hài kỳ dị (lốt vật, lốt quả…) mà bên trong là người tài đẹp; chỉ người có lòng tốt mới nhìn thấu.
Sọ Dừa thuộc nhóm truyện về nhân vật xấu xí – dị dạng rất phổ biến trong văn học dân gian thế giới. Nhân vật thường sinh ra kỳ lạ (mẹ uống nước, ăn quả lạ mà có mang), mang lốt con vật hoặc đồ vật, rồi "cởi lốt" khi gặp người thật lòng yêu thương mình.
Ở Việt Nam có các truyện cùng kiểu như Lấy vợ cóc, Chàng Cóc, Chàng Rắn…; ở phương Tây có những truyện gần gũi như Hoàng tử Ếch hay Người đẹp và Quái vật. Các nhà folklore học xếp chúng vào nhóm truyện "người chồng (hoặc vợ) mang lốt vật" (animal bride/bridegroom).
Ý nghĩa chung: vẻ ngoài không quyết định giá trị con người; lòng tốt là con mắt nhìn thấu cái lốt. Đặt cạnh nhau, hai cô chị và cô út là hai cách nhìn người: nhìn bằng mắt và nhìn bằng lòng.
- Chu Xuân Diên, Văn học dân gian Việt Nam
- Hans-Jörg Uther, The Types of International Folktales (2004)