Giáo sư Moriarty

Moriarty xuất hiện trực tiếp chỉ trong một truyện, "Vụ án cuối cùng" (1893). Holmes tả ông ta là một thiên tài toán học, năm hai mươi mốt tuổi viết chuyên luận về định lý nhị thức, sau còn viết sách về động lực học của một tiểu hành tinh. Holmes gọi ông ta là "Napoléon của tội ác".

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Doyle tạo ra Moriarty chủ yếu để có một đối thủ đủ sức kết liễu Holmes. Vì thế nhân vật gần như không có quá khứ, chỉ có vài dòng tiểu sử do Holmes kể.

Tay chân thân tín của ông ta là đại tá Sebastian Moran, tay súng săn hổ nổi tiếng. Trong "Ngôi nhà trống" (1903), Moran rình bắn Holmes bằng súng hơi từ căn nhà trống đối diện, trúng bức tượng sáp, rồi bị bắt.

Dù chỉ góp mặt rất ít, Moriarty trở thành nguyên mẫu cho kiểu "kẻ chủ mưu thiên tài" trong truyện trinh thám về sau.