Ai tư vãn
Khúc ngâm bằng chữ Nôm, thể song thất lục bát, của Lê Ngọc Hân khóc vua Quang Trung — một trong những bài thơ khóc chồng cảm động nhất văn học Việt Nam.
Ai tư vãn (哀思挽 — bài vãn bày tỏ nỗi thương nhớ) là tác phẩm chữ Nôm theo thể song thất lục bát, dài khoảng 164 câu, được truyền là của Bắc cung Hoàng hậu Lê Ngọc Hân viết sau khi vua Quang Trung mất năm 1792.
Bài vãn đi từ nỗi đau mất chồng, hồi tưởng công nghiệp của vua Quang Trung, tới nỗi cô đơn của người góa phụ trẻ với hai con nhỏ. Lời thơ vừa trang trọng của văn chương cung đình, vừa thấm nỗi đau rất riêng của một người vợ. Câu mở đầu:
Gió hiu hắt phòng tiêu lạnh lẽo,Trước thềm lan hoa héo ron ron.
Câu nói về công nghiệp của chồng:
Mà nay áo vải cờ đào,Giúp dân dựng nước xiết bao công trình.
Hình ảnh "áo vải cờ đào" về sau trở thành cách gọi quen thuộc dành cho người anh hùng xuất thân áo vải Nguyễn Huệ. Tác phẩm được lưu truyền qua nhiều bản chép tay, nên giữa các bản có chỗ sai khác về câu chữ.
- Wikipedia: Ai tư vãn
- Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (thế kỷ XVIII – nửa đầu XIX)