Bút vũ trụ Fisher và "huyền thoại cây bút chì"

Một giai thoại lan truyền rộng: "NASA tốn hàng triệu đô la nghiên cứu cây bút viết được ngoài vũ trụ, còn Liên Xô thì… dùng bút chì." Chuyện này không đúng.

Cây bút vũ trụ Fisher (AG7) được doanh nhân Paul C. Fisher tự bỏ vốn phát triển (khoảng giữa thập niên 1960), không dùng tiền của NASA. Ruột bút kín, nạp khí nitơ nén đẩy mực ra, nên viết được khi lộn ngược, trong không trọng lực, dưới nước, và ở nhiệt độ rất thấp hoặc cao. NASA thử nghiệm và mua bút này từ khoảng năm 1967, dùng trên các chuyến Apollo từ Apollo 7 (1968); Liên Xô về sau cũng mua.

Còn bút chì thực ra là một mối lo: đầu chì gãy và bụi than chì dẫn điện có thể trôi lơ lửng, lọt vào thiết bị; thân gỗ lại dễ cháy — một nỗi ám ảnh sau vụ cháy Apollo 1 (1967).

Trong thực tế, các phi hành gia mang theo nhiều loại bút, kể cả bút dạ — như cây bút đã cứu chuyến về của Apollo 11.