Cầu Long Biên (cầu Paul Doumer)

Cầu được chính quyền thuộc địa Pháp cho xây để nối Hà Nội với Gia Lâm, phục vụ tuyến đường sắt Hà Nội – Hải Phòng và việc khai thác Bắc Kỳ. Hãng Daydé & Pillé (Paris) trúng thầu thiết kế và thi công. Lễ khởi công diễn ra tháng 9/1898; lễ khánh thành ngày 28/2/1902 do Toàn quyền Paul Doumer chủ trì, và cầu mang tên ông.

Cầu gồm 19 nhịp dầm thép đặt trên 20 trụ; chiều dài thường được ghi từ khoảng 1,7 km đến 2,3 km tùy cách tính (có hay không kể các đoạn cầu dẫn). Thời ấy đây là một trong những cây cầu lớn nhất châu Á. Đường sắt chạy ở giữa, hai bên là làn cho xe thô sơ và người đi bộ — nổi tiếng với lối đi bên trái, khác hẳn đường phố Việt Nam.

Theo các tài liệu thường dẫn, công trường huy động hơn 3.000 nhân công người Việt, làm những việc nặng nhọc và nguy hiểm nhất. Tên tuổi họ hầu như không được ghi lại; điều kiện lao động khắc nghiệt và nạn cai thầu ăn chặn là chuyện phổ biến trong các công trình thuộc địa thời ấy.

Sau năm 1945 cầu được gọi là cầu Long Biên. Từ năm 1985, khi cầu Chương Dương thông xe, Long Biên bớt gánh nặng; ngày nay chủ yếu dành cho tàu hỏa, xe máy, xe đạp và người đi bộ, và được xem là một chứng nhân lịch sử của Hà Nội.