Đại Kim tự tháp Giza

Đại Kim tự tháp trên cao nguyên Giza, gần Cairo ngày nay, được xây cho pharaoh Khufu (người Hy Lạp gọi là Kheops), vị vua thứ hai của Vương triều thứ 4, trị vì khoảng 2589–2566 TCN (niên đại còn chênh lệch tùy học giả). Người thường được cho là chỉ huy công trình là Hemiunu, tể tướng, cháu của nhà vua.

Tháp cao ban đầu khoảng 146,6 m (nay còn khoảng 138,5 m vì mất phần chóp và lớp đá ốp), cạnh đáy khoảng 230 m. Người ta ước tính tháp dùng khoảng 2,3 triệu khối đá, phần lớn là đá vôi khai thác ngay tại chỗ; lớp ốp ngoài bằng đá vôi trắng mịn chở từ mỏ Tura bên kia sông Nile; Phòng của Vua ốp đá hoa cương chở từ Aswan, cách gần 800 km về phía Nam. Đây là công trình cao nhất thế giới cho đến khi ngọn tháp nhà thờ Lincoln (Anh) vượt qua vào khoảng năm 1311.

Phía trên Phòng của Vua có năm "buồng giảm tải" xếp chồng, ngăn bằng những dầm đá hoa cương khổng lồ. Năm 1837, đại tá người Anh Richard William Howard Vyse dùng thuốc nổ mở lối vào bốn buồng trên cùng và thấy những dòng chữ son đỏ của thợ: tên các đội thợ và vòng tên (cartouche) của Khufu — chứng cứ quan trọng xác định chủ nhân của tháp.

Cách xây đến nay vẫn còn tranh luận: dốc thẳng, dốc xoắn quanh thân tháp, dốc bên trong, đòn bẩy… Một nghiên cứu năm 2014 của Đại học Amsterdam cho thấy tưới lượng nước vừa phải lên cát trước xe trượt có thể giảm đáng kể lực kéo — khớp với một bức tranh tường thời Trung Vương quốc (lăng Djehutihotep) vẽ một người đổ nước trước xe trượt chở tượng.

Herodotus (thế kỷ V TCN) viết rằng tháp xây trong 20 năm, với 100.000 người làm luân phiên mỗi đợt ba tháng. Các nhà Ai Cập học ngày nay cho rằng lực lượng thường trực chỉ khoảng 20.000–30.000 người hoặc ít hơn, nhưng con số "chừng hai mươi năm" vẫn được xem là hợp lý.