Tiền giấy — tiền của lòng tin

Tiền giấy sớm nhất thế giới xuất hiện ở Trung Hoa: thời Bắc Tống (thế kỷ XI), các nhà buôn ở Tứ Xuyên dùng giao tử (交子), sau được nhà nước tiếp quản. Nhà Nguyên, nhà Minh đều phát hành tiền giấy (như Đại Minh bảo sao), và đều gặp nạn lạm phát khi in quá nhiều. Ở châu Âu, tiền giấy ngân hàng xuất hiện muộn hơn nhiều (thế kỷ XVII).

Tiền đồng, tiền bạc có giá trị một phần nhờ chính kim loại làm ra nó. Tiền giấy thì khác: tờ giấy chỉ có giá khi người dân tin rằng nhà nước đứng sau nó và người khác sẽ nhận nó. Kinh tế học gọi đó là tiền pháp định (fiat money). Khi lòng tin sụp đổ — vì chiến tranh, vì in tiền vô độ, vì triều đại sụp đổ — tiền giấy trở về đúng bản chất của nó: giấy.

Thông bảo hội sao của Hồ Quý Ly ra đời sớm hơn lòng tin của xã hội đương thời, và sụp đổ cùng triều đại phát hành nó. Phải đến thời cận đại, tiền giấy mới trở lại và trở nên phổ biến ở Việt Nam.