Bán mình làm tôi tớ thời xưa

Xã hội Đại Việt thời Lý, Trần, Lê có tầng lớp nô tì (gia nô, nô tỳ) làm việc trong nhà quý tộc, quan lại và nhà giàu. Người ta có thể thành nô tì vì tội, vì nợ, vì bị bắt trong chiến tranh, hoặc vì tự bán mình.

Sử cũ nhiều lần chép những năm mất mùa, dân phải bán ruộng đất, bán cả con trai con gái làm nô để sống qua ngày. Việc mua bán thường có văn tự (văn khế), người không biết chữ thì điểm chỉ, có người làm chứng.

Luật thời Lê sơ, sau gọi chung là Quốc triều hình luật, có nhiều điều về nô tì, như cấm bắt người lương thiện làm nô, quy định việc chuộc lại và xử tội chủ hành hạ nô tì. Điều đó cho thấy việc mua bán người làm tôi tớ là chuyện có thật và khá phổ biến.

Tờ văn tự "trọn đời, không chuộc", nhà họ Lục và người mẹ trong kiếp này là hư cấu.