Voi ma mút lông xù (Mammuthus primigenius)
Loài voi to bằng voi châu Phi, phủ lông dày, sống trên các thảo nguyên lạnh của thời băng hà từ châu Âu qua Siberia tới Bắc Mỹ.
Voi ma mút lông xù là họ hàng gần của voi châu Á ngày nay. Con đực cao vai khoảng 2,7–3,4 mét, nặng tới khoảng 6 tấn, con cái nhỏ hơn, nặng chừng 4 tấn. Chúng thích nghi với giá lạnh bằng bộ lông dài tới gần một mét, lớp mỡ dày dưới da, đôi tai nhỏ và cái đuôi ngắn để giảm mất nhiệt. Ngà của con đực có thể dài hơn bốn mét và cong xoắn.
Như voi ngày nay, voi ma mút thay răng hàm sáu lần trong đời. Khi bộ răng cuối cùng mòn hết, con vật không còn nhai được và chết, nên tuổi thọ của chúng ước khoảng 60 năm. Từ việc so sánh với voi hiện đại và phân tích di truyền những cá thể chết trong bẫy tự nhiên (phần nhiều là con đực trẻ), các nhà khoa học cho rằng voi ma mút cũng sống thành đàn do một con cái già dẫn dắt, còn con đực trưởng thành thì đi riêng.
Người tiền sử săn voi ma mút, vẽ chúng lên vách hang và dùng xương chúng dựng lều ở vùng đồng bằng Đông Âu. Phần lớn quần thể biến mất khi thời băng hà kết thúc, khoảng hơn 10.000 năm trước, do khí hậu ấm lên và có lẽ cả sức ép săn bắt. Nhóm cuối cùng sống sót trên đảo Wrangel ở Bắc Băng Dương tới khoảng 4.000 năm trước, tức là khi Kim tự tháp Giza đã được xây xong.
- Lister & Bahn, Mammoths: Giants of the Ice Age (2007)
- Pečnerová et al. (2017), Current Biology
- Vartanyan et al. (1993), Nature — voi ma mút đảo Wrangel