Waipatia — cá heo cổ ở New Zealand

Waipatia maorii được nhà cổ sinh vật học Ewan Fordyce mô tả năm 1994, dựa trên hộp sọ và hàm tìm thấy trong đá vôi Otekaike ở thung lũng Waitaki, đảo Nam của New Zealand. Lớp đá này hình thành dưới đáy một vùng biển nông và ấm vào cuối thế Oligocen.

Đây là một loài cá voi có răng (phân bộ Odontoceti) cỡ nhỏ với mõm dài. Răng phía trước dài và nhọn, răng phía sau dẹt hình tam giác, khác với hàm răng đều tăm tắp của cá heo hiện đại. Waipatia được xếp gần nhóm có cá heo sông Hằng và cá heo sông Ấn ngày nay.

Vùng Waitaki là một trong những nơi giàu hóa thạch cá voi cổ nhất thế giới, giúp các nhà khoa học hiểu cá heo và cá voi đã đa dạng hóa ra sao khi đại dương phương Nam lạnh dần sau khi châu Nam Cực tách khỏi các lục địa khác.