Giám mục Myriel và đôi chân nến
Vị giám mục nghèo ở Digne đã tha thứ cho Jean Valjean; nhân vật hư cấu, lấy cảm hứng từ giám mục có thật Bienvenu de Miollis.
Trong tiểu thuyết, Charles-François-Bienvenu Myriel, dân quen gọi là "Đức ông Bienvenu" (chào mừng), làm giám mục Digne từ năm 1806. Ông nhường tòa giám mục rộng cho bệnh viện, sống trong ngôi nhà nhỏ với em gái và bà quản gia Magloire, cửa không cài then. Của quý còn lại chỉ có bộ dao nĩa bạc và đôi chân nến bạc thừa hưởng của một bà cô.
Khi Jean Valjean lấy trộm bộ dao nĩa rồi bị hiến binh giải về, ông nói là đã cho, còn trách sao không lấy cả chân nến, rồi trao luôn đôi chân nến. Ông nhắc Valjean "đã hứa" dùng số bạc để làm người lương thiện, một lời hứa Valjean chưa hề nói. Theo truyện, ông mất năm 1821.
Hugo lấy cảm hứng từ Bienvenu de Miollis (1753 – 1843), giám mục có thật của Digne từ 1806 đến 1838, nổi tiếng sống thanh bần. Chuyện tù khổ sai được ông giúp đỡ có gốc từ những câu chuyện về Miollis mà Hugo nghe kể, nhưng các chi tiết trong truyện là hư cấu.
- Victor Hugo, Les Misérables, phần 1, quyển 1 – 2
- Wikipedia: Bishop Myriel