Pháo đài If (Château d'If)
Pháo đài trên một hòn đảo nhỏ ngoài khơi Marseille, từng là nhà tù, nổi tiếng thế giới nhờ tiểu thuyết Bá tước Monte Cristo.
Château d'If nằm trên đảo If, hòn nhỏ nhất của quần đảo Frioul, cách cảng cũ Marseille chừng vài cây số. Vua François I cho xây pháo đài này trong khoảng năm 1527–1529 để giữ cửa biển.
Vì ở giữa biển, khó trốn, nên pháo đài sớm được dùng làm nhà tù cho tù chính trị và tù tôn giáo. Tù nhân giàu được ở phòng tầng trên có cửa sổ, còn tù nghèo bị nhốt ở các xà lim tối dưới thấp.
Trong tiểu thuyết của Dumas, Edmond Dantès bị giam ở đây mười bốn năm và vượt ngục bằng cách giả làm xác chết bị ném xuống biển. Chuyện ấy là hư cấu, nhưng đến nay du khách vẫn được dẫn xem "xà lim của Dantès" và "xà lim của tu viện trưởng Faria".
Pháo đài thôi làm nhà tù từ cuối thế kỷ XIX và mở cửa cho khách tham quan từ năm 1890.
- Centre des monuments nationaux: Château d'If
- Wikipedia: Château d'If