Bệnh tương tư — từ ca dao đến tim mạch học

Tương tư (相思) nghĩa là "nhớ nhau". Trong văn học dân gian Việt Nam, tương tư là một thứ "bệnh": bỏ ăn, mất ngủ, gầy mòn, chỉ khỏi khi gặp được người mình nhớ. Ca dao có câu: "Nhớ ai bổi hổi bồi hồi / Như đứng đống lửa, như ngồi đống than."

Không chỉ phương Đông. Y học cổ Hy Lạp, La Mã và Ba Tư đều mô tả "bệnh tình" (lovesickness). Ibn Sina (Avicenna, thế kỷ XI) trong Y điển kể cách chẩn đoán: vừa bắt mạch người bệnh vừa đọc tên các phố, các nhà, các người, xem mạch đổi nhịp ở cái tên nào thì biết người bệnh nhớ ai.

Y học hiện đại không có bệnh danh "tương tư", nhưng ghi nhận hội chứng Takotsubo (còn gọi là hội chứng trái tim tan vỡ), được các bác sĩ Nhật Bản mô tả từ năm 1990: sau một cú sốc tinh thần mạnh (mất người thân, chia tay…), tâm thất trái của tim tạm thời phình ra, co bóp yếu đi, triệu chứng giống nhồi máu cơ tim. Phần lớn bệnh nhân hồi phục sau vài tuần, nhưng hội chứng có thể nguy hiểm nếu không được cấp cứu.

Nói cách khác: tim người ta không hóa ngọc thật. Nhưng nó có thể đau thật vì một người khác.