Truyện Trương Chi – Mỵ Nương

Trương Chi là một chàng đánh cá nghèo, mồ côi, mặt mũi xấu xí nhưng hát rất hay. Đêm đêm chàng chèo thuyền hát dưới lầu của Mỵ Nương, con gái quan Thừa tướng. Nàng say mê tiếng hát, đến khi chàng đi đánh cá nơi khác, không còn nghe tiếng hát, nàng sinh bệnh tương tư.

Quan Thừa tướng cho tìm Trương Chi về hát. Nàng thấy mặt chàng thì vỡ mộng, bệnh khỏi ngay. Còn Trương Chi từ đó lại mắc bệnh tương tư, chết. Khi đào mộ, người ta thấy trái tim chàng hóa thành một khối ngọc (hay đá) trong suốt. Quan Thừa tướng có được khối ngọc, sai thợ tiện thành chén. Rót trà vào thì trong chén hiện bóng con thuyền với người chèo đi chèo lại. Mỵ Nương nhìn chén, nhớ chuyện cũ, nhỏ nước mắt vào chén — chén tan thành nước.

Truyện có nhiều dị bản (người tìm thấy khối ngọc là lái đò hay người nhà quan, nàng nhỏ lệ trước hay sau khi lấy chồng…), được Nguyễn Đổng Chi chép trong Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam.

Truyện đã gợi cảm hứng cho nhiều tác phẩm hiện đại, nổi bật là hai ca khúc cùng tên Trương Chi của Văn Cao và Phạm Duy. Các kết cục khác trong kiếp này (che mặt, hát cho sông, nhận ra nhau) là hư cấu của trò chơi.