"Bí ẩn đáng ghét" của Darwin

Trong thư gửi nhà thực vật học Joseph Dalton Hooker ngày 22/7/1879, Charles Darwin viết rằng sự phát triển nhanh chóng của "các thực vật bậc cao" (cây có hoa) trong những thời kỳ địa chất gần đây, theo những gì có thể phán đoán, là "an abominable mystery" — một bí ẩn đáng ghét.

Điều làm Darwin bối rối là: trong hồ sơ hóa thạch mà người thời ấy biết, cây có hoa dường như xuất hiện đột ngột và đã rất đa dạng ở kỷ Phấn Trắng, trong khi thuyết tiến hóa của ông dự đoán một quá trình dần dần.

Ngày nay bí ẩn ấy đã sáng tỏ phần nào: các hóa thạch như Archaefructus, hạt phấn cổ, phân tích ADN và "đồng hồ phân tử" cho thấy cây có hoa có lịch sử dài hơn những gì Darwin thấy, và sự đa dạng hóa bùng nổ của chúng có liên quan đến cùng tiến hóa với côn trùng thụ phấn, khả năng sinh trưởng nhanh, và nhiều yếu tố khác. Nhưng thời điểm và tổ tiên chính xác của cây có hoa vẫn còn đang tranh luận.