Cách mạng Công nghiệp và than đá
Cuộc chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang máy móc, chạy bằng hơi nước đốt than đá — bắt đầu ở Anh từ giữa thế kỷ XVIII.
Nước Anh có trữ lượng than lớn, phần nhiều nằm trong các vỉa "Coal Measures" hình thành từ kỷ Than Đá. Năm 1712, Thomas Newcomen chế tạo máy hơi nước để bơm nước ra khỏi hầm mỏ. Năm 1769, James Watt được cấp bằng sáng chế cho bộ ngưng tụ tách rời, giúp máy hơi nước tiết kiệm nhiên liệu hơn nhiều; máy của Watt và Matthew Boulton về sau chạy các nhà máy dệt, xưởng cơ khí.
Đầu thế kỷ XIX, đầu máy hơi nước ra đời; năm 1825 tuyến đường sắt Stockton – Darlington khánh thành, năm 1830 tuyến Liverpool – Manchester chở khách thường xuyên. Than đá trở thành "bánh mì của công nghiệp", sưởi ấm nhà cửa và làm khói phủ đen bầu trời các thành phố như London, Manchester.
Đốt than giải phóng carbon mà thực vật cổ đã hút khỏi khí quyển từ hàng trăm triệu năm trước. Nồng độ CO₂ trong khí quyển đã tăng từ khoảng 280 ppm thời tiền công nghiệp lên hơn 420 ppm vào những năm 2020 — nguyên nhân chính của hiện tượng Trái Đất nóng lên theo các báo cáo của IPCC.
- Wikipedia: Industrial Revolution
- Wikipedia: Watt steam engine
- IPCC AR6 (2021)