Cái chết của Hypatia (năm 415)

Từ năm 412, Cyril làm giám mục Alexandria. Ông nhanh chóng xung đột với Orestes, tổng trấn La Mã của Ai Cập, về quyền lực trong thành. Xung đột leo thang qua nhiều vụ bạo lực: một tu sĩ tên Ammonius ném đá làm Orestes bị thương, rồi bị Orestes cho tra tấn đến chết.

Hypatia là bạn và người cố vấn được Orestes kính trọng. Có lời đồn rằng chính bà ngăn cản Orestes làm hòa với Cyril. Theo sử gia Socrates Scholasticus (một người Kitô giáo đương thời), vào tháng Ba năm 415, trong mùa chay, một đám đông do một người đọc kinh tên Peter dẫn đầu đã chặn xe bà, kéo bà vào nhà thờ Caesareum và giết bà bằng những mảnh sành/ngói, rồi đem thi thể đi đốt.

Chính Socrates Scholasticus viết rằng việc ấy mang lại ô nhục không nhỏ cho Cyril và cả giáo hội Alexandria. Mức độ trách nhiệm trực tiếp của Cyril đến nay vẫn còn tranh luận.

Từ thế kỷ XVIII, các nhà Khai sáng như Voltaire, Gibbon biến Hypatia thành biểu tượng của "lý trí bị cuồng tín giết chết", thậm chí "dấu chấm hết của thời cổ đại". Giới sử học hiện đại thận trọng hơn: đó là một vụ bạo lực chính trị – phe phái trong một thành phố hỗn loạn, chứ không đơn giản là "tôn giáo chống khoa học".