Hypatia thành Alexandria

Hypatia là con gái nhà toán học Theon thành Alexandria (người biên tập Cơ sở của Euclid). Năm sinh không rõ — khoảng 350 đến 370 — nên khi mất năm 415, bà có lẽ đã ngoài bốn mươi, thậm chí ngoài sáu mươi, chứ không phải thiếu nữ trẻ đẹp như trong nhiều tiểu thuyết, phim ảnh (ví dụ phim Agora, 2009).

Bà đứng đầu một trường phái Tân Plato, dạy triết học, toán học và thiên văn, có học trò từ nhiều nơi, cả người ngoại giáo lẫn Kitô hữu. Nổi tiếng nhất là Synesius thành Cyrene, về sau làm giám mục Ptolemais; các lá thư của ông còn lại, gọi bà là "mẹ, chị, thầy và ân nhân", nhờ bà chỉ dẫn làm astrolabe và một dụng cụ đo tỷ trọng chất lỏng (hydroscope).

Theo nguồn cổ, bà viết chú giải về Số học của Diophantos, Thiết diện cônic của Apollonios, và tham gia hiệu đính sách thiên văn Almagest của Ptolemaios (Theon ghi quyển III do "con gái ta, nhà triết học Hypatia" hiệu đính). Gần như toàn bộ tác phẩm của bà đã mất.

Câu nói bị gán: những câu như "Hãy giữ quyền được suy nghĩ, vì nghĩ sai còn hơn không nghĩ" lan truyền trên mạng thực ra do nhà văn Mỹ Elbert Hubbard viết trong một cuốn sách hư cấu năm 1908.