Cao Tiệm Ly và đàn trúc

Đàn trúc (筑, zhù) là một nhạc cụ dây cổ của Trung Hoa: thân dài, người chơi dùng tay trái đè dây, tay phải cầm que tre gõ lên dây (không gảy, không thổi). Đàn thịnh hành thời Chiến Quốc – Hán rồi thất truyền dần; khảo cổ học ngày nay chỉ tìm được ít hiện vật.

Theo Sử ký, sau khi Tần diệt Yên và truy bắt khách của thái tử Đan, Cao Tiệm Ly đổi tên họ, làm thuê ở đất Tống Tử. Lâu ngày, nghe khách trên nhà gõ đàn trúc, ông đi qua đi lại không nỡ bỏ đi, buột miệng chê khen. Người hầu mách với chủ. Chủ gọi ra gõ thử, cả nhà khen hay. Ông nghĩ trốn tránh mãi không bao giờ hết sợ, bèn lấy đàn và áo đẹp cất trong hòm ra, đổi dung mạo bước lên. Khách cả nhà kinh ngạc, mời ngồi ngang hàng; ông gõ đàn hát, khách không ai không rơi lệ.

Tần Thủy Hoàng nghe tiếng cho gọi đến. Có người nhận ra ông. Vua tiếc tài, tha chết nhưng làm mù mắt, rồi cho gõ đàn, lần nào cũng khen, dần dần cho ngồi gần. Cao Tiệm Ly bèn bỏ chì vào trong đàn, khi đến gần thì nâng đàn đập vua Tần, không trúng, bị giết. Sử ký chép: từ đó suốt đời vua Tần không cho người các nước chư hầu cũ đến gần.

Chi tiết cô hầu gái trong kiếp này là hư cấu; Sử ký chỉ nói "người hầu" mách với chủ.