Châu Ô, châu Lý

Châu Ô và châu Lý (gọi chung là Ô Lý) đại thể tương ứng với vùng nam Quảng Trị, Thừa Thiên Huế và phần phía bắc Quảng Nam ngày nay. Năm 1306 vua Chămpa Chế Mân dâng hai châu này làm sính lễ cưới công chúa Huyền Trân.

Năm 1307, nhà Trần đổi châu Ô thành Thuận Châu, châu Lý thành Hóa Châu; từ đó có tên vùng Thuận Hóa. Hơn hai thế kỷ sau, Thuận Hóa trở thành đất dựng nghiệp của các chúa Nguyễn (từ 1558), và Phú Xuân (Huế) về sau là kinh đô triều Nguyễn.

Việc tiếp nhận vùng đất không hề êm ả: cư dân bản địa nhiều nơi không thuận, và trong các thập niên sau, Đại Việt và Chămpa còn nhiều lần giao tranh. Nhìn từ phía Chămpa, đây là một mất mát lãnh thổ. Lịch sử miền Trung là lịch sử của nhiều cộng đồng cùng sinh sống, giao thoa và cả xung đột.