Dấu chân Laetoli
Những dấu chân người cổ đi bằng hai chân, in trên tro núi lửa ướt ở Laetoli, Tanzania — bằng chứng trực tiếp lâu đời nhất về dáng đi thẳng.
Khoảng 3,66 triệu năm trước, một ngọn núi lửa gần Laetoli (bắc Tanzania) phun ra lớp tro mịn. Mưa nhẹ làm tro ẩm như xi măng ướt; nhiều loài vật đi qua để lại dấu chân, rồi tro khô cứng lại và được phủ lên bởi các lớp tro sau.
Năm 1976, đoàn khảo sát của nhà khảo cổ Mary Leakey phát hiện các dấu chân động vật; năm 1978, họ tìm thấy một vệt dấu chân người cổ dài khoảng 27 m, của ít nhất hai cá thể đi cạnh nhau. Năm 2015, thêm các dấu chân khác được công bố ở gần đó.
Các dấu chân cho thấy bàn chân có vòm, ngón cái thẳng hàng với các ngón khác (không chĩa ra như ngón cái của vượn), gót chạm đất trước — tức là dáng đi khá giống người. Chúng thường được gán cho loài Australopithecus afarensis, cùng loài với Lucy.
- Leakey & Hay (1979), Nature
- Masao và cộng sự (2016), eLife
- Wikipedia: Laetoli