Laika — con chó đầu tiên bay quanh Trái Đất
Con chó vô chủ ở Moskva được đưa lên quỹ đạo trên vệ tinh Sputnik 2 năm 1957; nó là động vật đầu tiên bay vòng quanh Trái Đất và chết sau vài giờ vì quá nóng.
Laika là một con chó cái lai, khoảng ba tuổi, nặng chừng 5–6 kg, được bắt từ đường phố Moskva. Các nhà khoa học Liên Xô chọn chó hoang vì cho rằng chúng đã quen chịu đói rét khắc nghiệt; chó cái được ưa chuộng vì dễ thiết kế bộ thu chất thải. Trước khi có tên chính thức, nó được gọi là Kudryavka ("Bé Xoăn"), cũng có lúc là Zhuchka hay Limonchik; "Laika" (nghĩa là "kẻ sủa") là tên được công bố. Báo phương Tây từng đặt biệt danh cho nó là "Muttnik".
Ba con chó được huấn luyện cho chuyến bay: Albina (dự bị, từng bay hai lần trên tên lửa thăm dò độ cao), Mushka (dùng để thử thiết bị) và Laika. Việc huấn luyện gồm nhốt trong những chiếc cũi nhỏ dần trong nhiều ngày, quay trong máy ly tâm, cho nghe tiếng ồn mô phỏng tiếng phóng. Trước chuyến bay, bác sĩ Vladimir Yazdovsky đưa Laika về nhà chơi với các con ông; ông kể rằng muốn làm một điều tử tế cho nó, vì nó chẳng còn sống được bao lâu.
Laika được đặt vào khoang từ ngày 31/10/1957. Sputnik 2 rời bệ phóng ngày 3/11/1957. Nhịp tim của nó tăng vọt gấp mấy lần lúc phóng. Vệ tinh không được thiết kế để quay về: Laika chắc chắn sẽ chết. Suốt nhiều năm, phía Liên Xô cho biết nó sống được vài ngày. Năm 2002, nhà khoa học Dimitri Malashenkov công bố tại một hội nghị quốc tế rằng Laika đã chết chỉ khoảng 5–7 giờ sau khi phóng, do nhiệt độ trong khoang tăng quá cao và căng thẳng.
Cái chết của Laika gây tranh luận về đạo đức thí nghiệm trên động vật ngay từ thời điểm đó. Năm 1998, nhà khoa học Oleg Gazenko nói ông càng ngày càng ân hận, và rằng những gì thu được từ sứ mệnh không đủ để biện minh cho cái chết của con chó.
Năm 2008, một tượng đài nhỏ hình Laika đứng trên tên lửa được dựng gần cơ sở nghiên cứu quân y ở Moskva, nơi nó từng được huấn luyện.
Lưu ý: Lão Chột và các chi tiết nội tâm trong kiếp này là hư cấu.
"Càng về sau, tôi càng ân hận." — Oleg Gazenko, 1998 (ý dịch)
- D. C. Malashenkov, Some Unknown Pages of the Living Organisms' First Orbital Flight (2002)
- Asif Siddiqi, Sputnik and the Soviet Space Challenge (2003)
- Wikipedia: Laika