Sputnik 1 và Sputnik 2 (1957)
Hai vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người, cùng do Liên Xô phóng trong vòng một tháng; Sputnik 2 mang theo con chó Laika.
Ngày 4/10/1957, Liên Xô phóng Sputnik 1 — quả cầu kim loại đường kính khoảng 58 cm, nặng hơn 80 kg, bốn ăng-ten dài, phát tín hiệu "bíp bíp" mà dân vô tuyến nghiệp dư khắp thế giới thu được. Đây là vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người, mở đầu cuộc chạy đua vào vũ trụ giữa Liên Xô và Mỹ, khiến Mỹ thành lập NASA năm 1958.
Ngay sau thành công ấy, lãnh đạo Liên Xô muốn có một thành tựu mới kịp dịp kỷ niệm 40 năm Cách mạng tháng Mười (7/11). Sputnik 2 được thiết kế và chế tạo gấp rút chỉ trong khoảng bốn tuần, nặng hơn 500 kg, mang theo một khoang kín cho chó Laika cùng thiết bị đo đạc.
Vệ tinh phóng ngày 3/11/1957 từ bãi phóng Tyuratam (nay là Sân bay vũ trụ Baikonur, Kazakhstan). Hệ thống điều nhiệt hoạt động không như dự kiến, nhiệt độ trong khoang tăng cao. Không có phương án đưa vệ tinh trở về.
Sputnik 2 bay khoảng 2.570 vòng quanh Trái Đất trong khoảng năm tháng, rồi rơi vào khí quyển và cháy rụi ngày 14/4/1958.
Dù Laika không sống sót, chuyến bay cho thấy một sinh vật có thể chịu được lúc phóng và trạng thái không trọng lượng — tiền đề cho các chuyến bay có người, mà đỉnh cao là chuyến bay của Yuri Gagarin ngày 12/4/1961.
- NASA History Office: Sputnik
- Asif Siddiqi, Sputnik and the Soviet Space Challenge (2003)
- Wikipedia: Sputnik 2