Lý Bạch — Thi Tiên
Lý Bạch, tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, cùng Đỗ Phủ là hai nhà thơ lớn nhất đời Đường; được gọi là "Thi Tiên" — ông tiên trong thơ.
Lý Bạch (701–762), tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ. Nơi sinh của ông còn tranh cãi: nhiều học giả cho rằng ông sinh ở Toái Diệp (Suyab, nay thuộc Kyrgyzstan) ở Trung Á rồi theo gia đình về Tứ Xuyên từ nhỏ; thuyết khác cho rằng ông sinh ở Tứ Xuyên.
Ông lãng du khắp nơi, hào sảng, mê rượu, mê kiếm thuật, mê đạo tiên. Lão thi nhân Hạ Tri Chương đọc thơ ông, khen là "trích tiên nhân" — tiên bị đày xuống trần. Khoảng năm 742–744, ông được vời vào cung làm Hàn lâm cung phụng dưới triều Đường Huyền Tông, nhưng chẳng bao lâu bị gièm pha và rời kinh. Năm 744 ông gặp Đỗ Phủ; tình bạn của hai nhà thơ là một giai thoại văn học.
Trong loạn An Sử, ông tham gia mạc phủ của Vĩnh vương Lý Lân (757); Vĩnh vương bị coi là phản loạn, ông bị kết tội, bị đày đi Dạ Lang (758), giữa đường được ân xá (759). Những năm cuối, ông nghèo và ốm, nương nhờ người chú họ là Lý Dương Băng, huyện lệnh Đương Đồ (nay thuộc An Huy), và mất ở đó năm 762. Lý Dương Băng soạn tập thơ của ông (Thảo đường tập) và viết lời tựa.
Thơ Lý Bạch còn lại khoảng một nghìn bài, phóng khoáng, giàu tưởng tượng, đầy rượu, trăng, núi sông và nỗi cô đơn. Ở Việt Nam, Tĩnh dạ tứ và Vọng Lư Sơn bộc bố có mặt trong sách giáo khoa, nhiều thế hệ học trò thuộc lòng. Người chèo đò và những chuyện trên sông trong kiếp này là hư cấu.
- Lý Dương Băng, Thảo đường tập tự (762)
- Cựu Đường thư; Tân Đường thư — Lý Bạch truyện
- Arthur Waley, The Poetry and Career of Li Po (1950)
- Wikipedia: Li Bai