Thuyền cỏ mượn tên — truyện và sử

Trong tiểu thuyết (Tam Quốc diễn nghĩa, hồi 46): Chu Du muốn hại Gia Cát Lượng, đòi mười ngày làm xong mười vạn mũi tên; Lượng hẹn ba ngày, ký quân lệnh trạng. Ông mượn Lỗ Túc hai mươi chiếc thuyền, mỗi thuyền ba mươi quân, che màn vải xanh, xếp hơn nghìn bó rơm hai bên mạn. Canh tư đêm thứ ba, sương mù dày, thuyền tiến sát trại Tào, nổi trống reo hò. Tào Tháo sợ phục binh, chỉ cho cung thủ bắn. Lượng cho quay thuyền để mạn kia hứng tên; sáng ra thu hơn mười vạn mũi, quân hô "Tạ ơn Thừa tướng tặng tên!"

Trong sử: không có chuyện này. Bùi Tùng Chi khi chú thích Tam quốc chí (phần Ngô chủ truyện) có dẫn sách Ngụy lược: năm 213, trong trận Nhu Tu, Tôn Quyền đi một chiếc thuyền lớn ra quan sát quân Tào; Tào Tháo cho bắn loạn tên, tên cắm vào một bên làm thuyền nghiêng sắp lật, Quyền bèn quay thuyền cho mạn kia hứng tên, "tên đều, thuyền thăng bằng", rồi trở về. Đó là chuyện ứng biến thoát thân, không phải mưu lấy tên.

Trong Tam quốc chí bình thoại đời Nguyên — một nguồn mà La Quán Trung tham khảo — tình tiết thuyền hứng tên được gán cho Chu Du. Đến tiểu thuyết, nó mới thành của Khổng Minh, kèm sương mù, rơm và chén rượu với Lỗ Túc.