Ngô Quyền
Người đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, mở đầu thời kỳ độc lập; xưng vương năm 939, đóng đô ở Cổ Loa.
Ngô Quyền quê ở Đường Lâm (nay thuộc Sơn Tây, Hà Nội) — vùng đất được gọi là "đất hai vua" vì cũng là quê của Phùng Hưng. Ông là tướng, đồng thời là con rể của Dương Đình Nghệ, người đã đánh đuổi quân Nam Hán lần thứ nhất năm 931 và tự xưng Tiết độ sứ.
Sau khi Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn giết (937), Ngô Quyền đem quân từ Ái Châu ra diệt Công Tiễn, rồi đánh tan thủy quân Nam Hán ở Bạch Đằng (938).
Năm 939, ông xưng vương (sử gọi là Tiền Ngô Vương), lập vợ là Dương thị làm hoàng hậu, đặt quan chức, định triều nghi, chọn Cổ Loa — kinh đô cũ của An Dương Vương — làm nơi đóng đô. Việc chọn Cổ Loa được nhiều sử gia xem là có ý nối lại truyền thống độc lập xưa.
Ông mất năm 944, ở ngôi sáu năm. Sau khi ông mất, Dương Tam Kha cướp ngôi; triều Ngô suy yếu dần, dẫn tới thời loạn mười hai sứ quân.
- Đại Việt sử ký toàn thư
- Khâm định Việt sử thông giám cương mục
- Wikipedia: Ngô Quyền