Trận Bạch Đằng năm 938

Năm 937, nha tướng Kiều Công Tiễn giết Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ để đoạt quyền. Ngô Quyền — con rể của Dương Đình Nghệ, đang trấn giữ Ái Châu (Thanh Hóa) — kéo quân ra hỏi tội. Công Tiễn sai người sang cầu cứu nước Nam Hán (một vương quốc thời Ngũ Đại Thập Quốc ở vùng Quảng Đông, Quảng Tây ngày nay).

Vua Nam Hán là Lưu Cung (còn đọc là Lưu Nghiễm) nhân cơ hội, sai con là Lưu Hoằng Tháo đem thủy quân sang, còn mình đóng quân ở Hải Môn làm thế tiếp ứng. Nhưng trước khi quân Nam Hán tới, Ngô Quyền đã giết được Kiều Công Tiễn.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Ngô Quyền nhận định đại ý: Hoằng Tháo trẻ dại, quân từ xa tới đã mỏi mệt, lại mất nội ứng; nếu cho đóng cọc lớn đầu vạt nhọn bịt sắt ngầm ở cửa biển, đợi nước triều lên nhử thuyền giặc vào trong hàng cọc, thì có thể chế ngự được. Ông cho đóng cọc ở cửa sông Bạch Đằng, dùng thuyền nhẹ khiêu chiến rồi giả thua để dụ địch. Khi nước triều rút, thuyền Nam Hán quay ra thì vướng cọc, vỡ đắm rất nhiều; quân ta từ hai bờ đánh ra. Hoằng Tháo tử trận. Vua Nam Hán nghe tin, thương khóc, thu nhặt quân còn lại rút về.

Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa. Chiến thắng này thường được coi là mốc chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn một nghìn năm, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài.

Sử cũ không ghi rõ ngày giờ hay quân số đôi bên. Vị trí chính xác của bãi cọc năm 938 đến nay vẫn còn được các nhà khảo cổ, sử học bàn luận.