Sở Mật thám Đông Dương
Cơ quan cảnh sát chính trị của chính quyền thuộc địa Pháp ở Đông Dương, hoạt động dựa nhiều vào mạng lưới chỉ điểm được trả tiền.
Sở Mật thám (tiếng Pháp Sûreté) là cơ quan cảnh sát chính trị và an ninh của chính quyền thuộc địa Pháp. Vào khoảng năm 1917, dưới thời Toàn quyền Albert Sarraut, các sở mật thám ở các xứ được tổ chức lại thành một hệ thống chung toàn Đông Dương, có nhiệm vụ theo dõi, bắt bớ những người bị chính quyền coi là chống đối.
Ngoài các nhân viên chính thức, người Pháp lẫn người Việt, Sở Mật thám sống nhờ một mạng lưới chỉ điểm rất rộng: phu xe, người bán hàng rong, người gác cổng, đào hát, kẻ cờ bạc, những người bị nắm thóp vì một tội nhỏ hoặc vì nợ nần, được trả tiền theo từng tin. Dân gian gọi họ là mật thám, chỉ điểm; viên cảnh sát trưởng người Pháp thì quen gọi là ông Cẩm (từ tiếng Pháp commissaire).
Từ tháng 9 năm 1940, quân Nhật tiến vào miền Bắc Đông Dương; chính quyền Pháp vẫn được giữ lại để cai trị cho đến cuộc đảo chính ngày 9 tháng 3 năm 1945. Những năm 1940–1945 là thời kỳ người dân chịu hai tầng áp bức, kiểm soát ngặt nghèo, giá cả leo thang, và kết thúc bằng nạn đói khủng khiếp năm Ất Dậu.
Nhân vật Tư Sẹo, thầy Ký Lân và gia đình bà Phán trong kiếp này là hư cấu.
- Wikipedia: Sûreté générale indochinoise
- Patrice Morlat, La répression coloniale au Vietnam (1990)
- Wikipedia: Japanese invasion of French Indochina