Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ

Nguyễn Dữ sống vào khoảng thế kỷ XVI, quê ở huyện Trường Tân (nay thuộc Hải Dương). Tương truyền ông là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm, từng ra làm quan một thời gian ngắn rồi lui về ở ẩn, nuôi mẹ và viết sách.

Truyền kỳ mạn lục (傳奇漫錄, "Ghi chép tản mạn những chuyện lạ được lưu truyền") gồm 20 truyện viết bằng chữ Hán, xen nhiều thơ, từ, phú. Truyện lấy bối cảnh chủ yếu từ đời Lý, Trần đến đầu Lê, kể về ma quỷ, thần tiên, những mối tình trần thế và cõi khác, đồng thời gửi gắm cái nhìn phê phán xã hội đương thời. Tác phẩm chịu ảnh hưởng thể truyền kỳ Trung Hoa, đặc biệt là Tiễn đăng tân thoại của Cù Hựu đời Minh, nhưng đậm chất Việt.

Những truyện nổi tiếng gồm Chuyện người con gái Nam Xương, Chuyện chức phán sự đền Tản Viên, và Từ Thức lấy vợ tiên. Học giả Vũ Khâm Lân thế kỷ XVIII khen sách là "thiên cổ kỳ bút" (áng văn lạ của nghìn đời). Bản dịch quốc ngữ được biết đến rộng rãi là của Trúc Khê Ngô Văn Triện.