Voi chiến của Carthage và con voi Surus
Voi chiến của Carthage có lẽ là giống voi rừng Bắc Phi nay đã tuyệt chủng; gần như cả đàn voi của Hannibal chết rét sau trận Trebia, chỉ một con sống sót.
Voi chiến của Carthage rất có thể là voi rừng Bắc Phi — một quần thể voi nhỏ (vai cao khoảng 2,5 m) từng sống ở vùng núi Atlas, đã tuyệt chủng từ thời La Mã, có lẽ do bị săn bắt quá mức. Một số con có thể là voi châu Á mua qua Ai Cập thời Ptolemy hoặc từ Syria.
Mỗi con voi có một quản tượng điều khiển. Polybius gọi chung các quản tượng là "người Ấn", dù họ không nhất thiết đến từ Ấn Độ — vì nghề điều khiển voi chiến vốn bắt nguồn từ Ấn Độ. Sử gia Livy kể rằng tại trận Metaurus (207 TCN), quân Carthage của Hasdrubal (em Hannibal) trang bị cho quản tượng một cái đục và một cái vồ: khi voi phát cuồng quay lại giẫm quân mình, họ đóng đục vào gáy để giết nó ngay.
Sau trận Trebia (tháng 12 năm 218 TCN), giá rét giết gần hết đàn voi; Polybius chép chỉ còn một con sống sót. Mùa xuân năm 217 TCN, Hannibal cưỡi con voi cuối cùng ấy lội qua vùng đầm lầy sông Arno, nơi ông bị nhiễm trùng và mất thị lực một bên mắt.
Nhà bác học La Mã Pliny Già (Naturalis Historia, quyển VIII) dẫn lời Cato kể rằng con voi chiến đấu dũng cảm nhất trong cuộc chiến với người Carthage tên là Surus ("người Syria"), bị gãy một ngà. Nhiều người cho rằng Surus chính là con voi Hannibal cưỡi, nhưng không nguồn cổ nào khẳng định điều đó.
- Polybius, Lịch sử III
- Livy, Ab Urbe Condita XXI–XXVII
- Pliny Già, Naturalis Historia VIII
- Wikipedia: Surus (elephant)