Tào Tháo giết nhà Lã Bá Xa — truyện và sử

Trong tiểu thuyết (Tam Quốc diễn nghĩa, hồi 4): năm 189, Tào Tháo mưu giết Đổng Trác không thành, bỏ trốn. Huyện lệnh Trung Mâu là Trần Cung bắt được ông, rồi cảm phục mà bỏ quan đi theo. Hai người tới nhà Lã Bá Xa ở Thành Cao, người kết nghĩa anh em với cha Tào Tháo. Bá Xa sang thôn bên mua rượu. Tào nghe sau nhà có tiếng mài dao và câu "trói lại mà giết", tưởng bị hại, bèn giết cả tám người trong nhà. Xuống bếp mới thấy một con lợn bị trói. Trên đường chạy, gặp Bá Xa mang rượu về, Tào giết luôn cả ông.

Trong sử: Tam quốc chí của Trần Thọ không chép việc này. Bùi Tùng Chi (thế kỷ V) khi chú thích dẫn ba nguồn kể khác nhau. Ngụy thư nói con và khách nhà Bá Xa định cướp ngựa và đồ của Tào, nên Tào giết vài người. Thế ngữ nói các con Bá Xa tiếp đãi tử tế, nhưng Tào sợ bị bán đứng nên đêm ấy giết tám người. Tạp ký của Tôn Thịnh nói Tào nghe tiếng bát đĩa, ngờ có mưu, giết người xong thì buồn rầu nói một câu.

Trần Cung, con lợn, vò rượu và cái chết của Bá Xa trên đường đều là phần thêm của tiểu thuyết. Các nhân vật thằng ở, bà Vương, con Nhạn là hư cấu của Gương.