Nguyễn Đình Chiểu
Nhà thơ mù đất Nam Bộ, thầy đồ, thầy thuốc, tác giả Lục Vân Tiên và Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.
Nguyễn Đình Chiểu, hiệu Trọng Phủ, Hối Trai, người đời quen gọi là Đồ Chiểu, sinh năm 1822 ở làng Tân Thới, Gia Định, mất năm 1888 ở Ba Tri, Bến Tre. Năm 1843 ông đỗ tú tài ở Gia Định.
Khoảng năm 1849, khi đang ở Huế chờ thi, ông nhận tin mẹ mất, bỏ thi về chịu tang. Dọc đường ông đau mắt nặng rồi mù hẳn. Từ đó ông mở trường dạy học, làm thuốc chữa bệnh cho dân, và làm thơ. Chuyện Vân Tiên khóc mẹ tới mù có bóng dáng chính đời ông.
Khi Pháp chiếm Nam Kỳ, ông viết Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861) khóc những người nông dân chết trận, rồi về sống ở Ba Tri, không chịu hợp tác với người Pháp dù được mời mọc. Ông còn viết Dương Từ – Hà Mậu, Ngư Tiều y thuật vấn đáp. Ông quan niệm văn chương phải chở đạo lý, như câu thơ nổi tiếng của ông: "Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm, đâm mấy thằng gian bút chẳng tà."
"Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm, / Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà." — Nguyễn Đình Chiểu
- Sách giáo khoa Ngữ văn 11
- Wikipedia: Nguyễn Đình Chiểu