Bình Ngô đại cáo

Sau khi quân Minh rút về nước, đầu năm 1428, Nguyễn Trãi (1380–1442) — mưu sĩ hàng đầu của nghĩa quân Lam Sơn — thay lời Lê Lợi soạn Bình Ngô đại cáo bằng chữ Hán, bố cáo cho thiên hạ biết cuộc kháng chiến đã toàn thắng. "Ngô" ở đây là cách gọi giặc Minh (Chu Nguyên Chương, người lập nhà Minh, dấy nghiệp ở đất Ngô).

Bài cáo mở đầu bằng tư tưởng nhân nghĩa và khẳng định chủ quyền: Đại Việt có nền văn hiến, có núi sông bờ cõi, phong tục riêng, có các triều Triệu, Đinh, Lý, Trần ngang hàng với các triều đại phương Bắc. Tiếp đó là bản cáo trạng tội ác của giặc Minh, quá trình mười năm kháng chiến, và lời tuyên bố hòa bình.

Như nước Đại Việt ta từ trước,Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.bản dịch Ngô Tất Tố

Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,Lấy chí nhân để thay cường bạo.bản dịch Ngô Tất Tố

Bình Ngô đại cáo thường được xem là một trong những văn kiện khẳng định độc lập tiêu biểu nhất của người Việt. Nguyễn Trãi về sau mắc oan trong vụ án Lệ Chi Viên (1442), đến năm 1464 được vua Lê Thánh Tông minh oan.