Cành đào Thăng Long gửi về Phú Xuân

Theo một câu chuyện được kể rộng rãi, ngay sau khi vào Thăng Long đầu xuân Kỷ Dậu, vua Quang Trung sai ngựa trạm phi gấp về Phú Xuân báo tin thắng trận, kèm theo một cành đào Thăng Long gửi tặng Bắc cung Hoàng hậu Lê Ngọc Hân — người con gái đất Bắc đang ở kinh đô phương Nam. Truyện kể cành đào tới nơi vẫn còn tươi thắm.

Lưu ý: đây là giai thoại, không thấy ghi chép trong các bộ chính sử. Tuy vậy, câu chuyện được nhắc nhiều trong sách báo, thơ ca về Quang Trung và Ngọc Hân, như một biểu tượng của cả chiến công lẫn tình cảm vợ chồng.

Về mặt hình ảnh, giai thoại rất "đúng chỗ": hoa đào là hoa Tết đặc trưng của miền Bắc, còn ở Phú Xuân (Huế) và phương Nam, người ta chơi hoa mai vàng. Một cành đào chạy ngàn dặm về Nam là mùa xuân quê nhà gửi tới người xa xứ.

Hệ thống trạm dịch — các trạm ngựa nối nhau dọc đường thiên lý — là có thật và đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tin của các triều đại phong kiến Việt Nam.