Cờ lau tập trận

Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng Đinh Bộ Lĩnh mồ côi cha từ nhỏ, theo mẹ về quê ở động Hoa Lư. Lúc bé đi chăn trâu, các trẻ chăn trâu đều kính phục, thường khoanh tay làm kiệu để cậu ngồi khiêng đi, và lấy bông lau làm cờ bày trận đánh nhau. Cậu cũng thường đem lũ trẻ đi đánh các thôn bên cạnh, đi đến đâu trẻ con ở đó đều sợ phục.

Sử cũ còn chép chuyện người chú giận cậu, cầm gươm đuổi; cậu chạy đến cầu (bến) Đàm Gia thì bị ngã, người chú định đâm thì thấy hai con rồng vàng che chở, sợ quá mà thôi. Chi tiết người chú nổi giận vì cháu mổ trâu khao lũ trẻ được lưu truyền rộng rãi trong dân gian. Những chuyện "rồng hiện" như vậy là motif quen thuộc của sử cũ khi nói về người sẽ làm vua.

Phần "cờ lau tập trận" mang dấu vết tuổi thơ có thật của một thủ lĩnh, nhưng phần rồng vàng thuộc về truyền thuyết. Dù vậy, hình ảnh "cờ lau" đã thành biểu tượng: từ trò chơi của trẻ chăn trâu, nảy ra một người thống nhất đất nước.

Ngày nay, ở lễ hội Trường Yên (Hoa Lư, Ninh Bình), tổ chức vào tháng Ba âm lịch, có tục trẻ em diễn lại trò cờ lau tập trận để tưởng nhớ vua Đinh.