Kinh đô Hoa Lư
Kinh đô của nước Đại Cồ Việt dưới hai triều Đinh, Tiền Lê và buổi đầu nhà Lý, dựa vào thế núi đá vôi hiểm trở ở Ninh Bình.
Hoa Lư (nay thuộc vùng Trường Yên, Ninh Bình) là kinh đô của nhà Đinh (968–980), nhà Tiền Lê (980–1009) và những năm đầu nhà Lý, cho tới năm 1010 khi Lý Thái Tổ ban Chiếu dời đô, chuyển kinh đô ra Thăng Long.
Kinh đô lấy những dãy núi đá vôi dựng đứng làm tường thành tự nhiên, nối các khe núi bằng tường đất; sông ngòi bao quanh vừa là hào vừa là đường thủy. Thế đất hiểm này hợp với thời buổi đầu dựng nước, khi nội loạn và ngoại xâm còn rình rập; nhưng chật hẹp, khó mở mang — đó cũng là lý do Lý Công Uẩn chọn dời đô.
Ngày nay, khu di tích còn đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng và đền thờ vua Lê Đại Hành (được dựng lại vào thời Lê – Nguyễn trên nền cũ). Khảo cổ học đã tìm thấy dấu tích nền cung điện và nhiều loại gạch in chữ Hán, trong đó có loại in dòng "Đại Việt quốc quân thành chuyên" — niên đại chính xác của loại gạch này vẫn còn được bàn luận.
Năm 2014, Quần thể danh thắng Tràng An — bao gồm khu di tích cố đô Hoa Lư — được UNESCO công nhận là Di sản thế giới hỗn hợp (văn hóa và thiên nhiên).
- Đại Việt sử ký toàn thư
- UNESCO: Trang An Landscape Complex (2014)
- Wikipedia: Hoa Lư