Di chỉ Tanis — "giờ đầu tiên của ngày tận thế"
Một lớp trầm tích ở Bắc Dakota (Mỹ) dường như ghi lại những gì xảy ra trong khoảng một giờ sau cú va chạm Chicxulub, cách đó khoảng 3.000 km.
Tanis nằm trong thành hệ đá Hell Creek ở bang Bắc Dakota (Hoa Kỳ) — thành hệ nổi tiếng với hóa thạch T. rex và Triceratops. Nhà cổ sinh vật học Robert DePalma bắt đầu khai quật nơi này từ năm 2012; năm 2019, nhóm của ông công bố kết quả trên tạp chí PNAS.
Theo công bố, động đất từ cú va chạm đã làm nước trong lòng sông dao động mạnh (hiện tượng seiche), tạo thành những đợt sóng tràn ngược dòng, vùi lấp cá và các sinh vật khác trong bùn cát. Nhiều con cá tầm và cá mái chèo hóa thạch có những hạt thủy tinh va chạm (spherule) mắc trong mang — tức là chúng còn sống, còn thở khi "cơn mưa thủy tinh" rơi xuống. Các tác giả tính rằng những hạt này bắt đầu rơi chỉ khoảng 13 – 20 phút sau va chạm.
Năm 2022, một nhóm khác (đứng đầu là Melanie During) nghiên cứu cấu trúc tăng trưởng trong xương cá ở Tanis và kết luận rằng thảm họa xảy ra vào mùa xuân.
Tanis là một phát hiện ngoạn mục nhưng cũng nhiều tranh cãi. Một số tuyên bố quanh di chỉ — nhất là những hóa thạch khủng long được giới thiệu trên truyền hình — chưa được công bố khoa học đầy đủ, và một số công trình của nhà nghiên cứu chính đã bị chất vấn. Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục kiểm chứng.
- DePalma, R. A. và cộng sự (2019), PNAS 116
- During, M. A. D. và cộng sự (2022), Nature 603
- Wikipedia: Tanis (fossil site)