Kháng chiến chống Pháp (1946–1954)

Đêm 19/12/1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ ở Hà Nội và các đô thị miền Bắc. Ở Nam Định, quân và dân bao vây quân Pháp trong thành phố suốt nhiều tuần đầu năm 1947; về sau thành phố nằm trong vùng quân Pháp chiếm đóng phần lớn thời gian kháng chiến. Nhiều thanh niên trong vùng tạm chiếm bỏ phố ra vùng tự do tham gia bộ đội, để lại sau lưng những người thân, người yêu chờ đợi mà nhiều năm không có tin tức.

Cuối năm 1950 đầu năm 1951, sau chiến thắng Biên giới, quân đội Việt Nam mở chiến dịch Trung du (còn gọi chiến dịch Trần Hưng Đạo) ở vùng Vĩnh Yên, giao tranh ác liệt với quân Pháp, thương vong lớn ở cả hai bên. Thời ấy thông tin từ mặt trận về hậu phương rất khó khăn; tin một người hy sinh có khi chỉ về qua lời nhắn, qua giấy báo của đơn vị hay thư của đồng đội, và cũng có không ít trường hợp báo nhầm, người được báo tử về sau lại trở về.

Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954) dẫn tới Hiệp định Genève (21/7/1954); quân Pháp rút khỏi miền Bắc, các thành phố như Nam Định được tiếp quản trong năm 1954. Với nhiều người, "ngày hòa bình" là cái mốc mà những lời hẹn thời chiến chờ đợi.

Lưu ý: anh Thành, anh Cẩn và tờ giấy báo tử trong kiếp này là hư cấu.