Duyên nợ

Người Việt tin rằng việc gặp nhau không phải ngẫu nhiên: duyên là cái gắn kết (thường là đẹp), nợ là cái ràng buộc phải trả (thường là đắng). Vợ chồng là "duyên nợ", cha mẹ con cái là "nợ đời", kẻ thù là "oan gia".

Ca dao có vô số câu: "Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, vô duyên đối diện bất tương phùng" (có duyên thì nghìn dặm cũng gặp, không duyên thì đối mặt cũng không quen), "Phải duyên phải kiếp thì theo / Thuyền quyên quân tử chẳng nghèo thì sang", "Oan gia ngõ hẹp".

Ý niệm duyên nợ làm cho người ta nhẹ lòng hơn khi gặp điều không vừa ý ("chắc kiếp trước mình nợ người ta"), nhưng cũng là lời nhắc: những gì ta gieo cho người hôm nay, sẽ là duyên hay nợ của ta ngày sau.