Đôi mắt đá của bọ ba thùy

Mắt bọ ba thùy là mắt kép, gồm nhiều thấu kính nhỏ. Điều đặc biệt: mỗi thấu kính là một tinh thể calcit (canxi cacbonat) trong suốt. Calcit vốn có tính lưỡng chiết — nhìn qua nó thấy hai ảnh — nhưng ở mắt bọ ba thùy, trục tinh thể được xếp đúng theo trục nhìn, nên ánh sáng đi qua không bị tách đôi.

Vì làm bằng khoáng chất, mắt bọ ba thùy hóa thạch rất tốt, cho phép nghiên cứu cấu tạo mắt từ hơn nửa tỷ năm trước. Phần lớn các loài có mắt kiểu holochroal (nhiều thấu kính sát nhau dưới một lớp giác mạc chung). Về sau, nhóm Phacopida phát triển mắt schizochroal với các thấu kính lớn tách rời, có cấu trúc hai lớp giúp hạn chế hiện tượng cầu sai (Clarkson & Levi-Setti, Nature, 1975).

Năm 2017, các nhà khoa học công bố hóa thạch bọ ba thùy Schmidtiellus reetae (khoảng 530 triệu năm, Estonia) có một mắt kép sơ khai khoảng 100 ô mắt, chưa có thấu kính — được xem là một trong những mắt kép cổ nhất từng biết.

Không phải mọi bọ ba thùy đều có mắt: một số loài sống ở nước sâu hoặc đào hang đã tiêu giảm hay mất hẳn mắt.