Trần Quốc Toản và quả cam
Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản, vì còn nhỏ không được dự bàn việc nước, tức giận bóp nát quả cam vua ban, rồi tự lập đội quân riêng đi đánh giặc.
Trần Quốc Toản, tước Hoài Văn hầu, là một tôn thất nhà Trần. Năm 1282, khi vua hội các vương hầu ở Bình Than bàn việc chống Nguyên, Quốc Toản mới khoảng mười lăm, mười sáu tuổi nên không được dự bàn. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, cậu uất ức, tay đang cầm quả cam vua ban mà bóp nát lúc nào không hay.
Về nhà, Quốc Toản tập hợp gia nô và thân thuộc được hơn nghìn người, sắm vũ khí, đóng thuyền, may lá cờ đề sáu chữ "Phá cường địch, báo hoàng ân" (phá giặc mạnh, báo ơn vua), rồi theo quân triều đình đánh giặc trong cuộc kháng chiến 1285, lập nhiều công.
Theo nhiều tài liệu, ông mất khi còn rất trẻ trong cuộc kháng chiến năm 1285; các chi tiết về cái chết của ông không được sử cũ ghi rõ.
Câu chuyện của ông trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước của tuổi trẻ, được nhà văn Nguyễn Huy Tưởng viết thành truyện Lá cờ thêu sáu chữ vàng.
- Đại Việt sử ký toàn thư
- Khâm định Việt sử thông giám cương mục
- Wikipedia: Trần Quốc Toản