Hịch tướng sĩ

Hịch tướng sĩ (tên Hán: Dụ chư tỳ tướng hịch văn — bài hịch răn dạy các tướng) do Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn viết, thường được xác định vào khoảng năm 1284, trước cuộc kháng chiến chống Nguyên lần thứ hai.

Bài hịch nêu gương những bề tôi trung nghĩa trong sử sách; tố cáo sự ngang ngược của sứ giặc; bày tỏ nỗi lòng đau đớn của người chủ tướng; phê phán thói ham chơi, cầu an của tướng sĩ (chọi gà, cờ bạc, săn bắn, ham ruộng vườn…); và kêu gọi họ học tập binh thư (Binh thư yếu lược do ông biên soạn) để cùng giữ nước. Câu nổi tiếng nhất nói về quyết tâm hy sinh: dẫu trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa cũng cam lòng.

Trần Quốc Tuấn (khoảng 1228 – 1300) là Quốc công Tiết chế, tổng chỉ huy quân đội nhà Trần trong hai cuộc kháng chiến 1285 và 1287–1288. Năm 1285, khi vua Trần Nhân Tông lo thế giặc mạnh, hỏi có nên hàng không, ông tâu đại ý: bệ hạ muốn hàng, xin hãy chém đầu thần trước đã.

Ông mất năm 1300 tại Vạn Kiếp, được nhân dân tôn thờ là Đức Thánh Trần.