"Xướng ca vô loại" — thân phận người làm nghề hát

Thành ngữ "xướng ca vô loại" (倡歌無類) nói rằng người làm nghề ca hát "không ra hạng nào" — không thuộc sĩ, nông, công, thương. Trong xã hội Nho giáo, đào hát, phường chèo bị coi là nghề thấp, dù chính tầng lớp quan lại, nho sĩ lại là khán giả say mê nhất.

Theo các quy định thi cử thời Lê, con cháu nhà xướng ca nằm trong số những người không được dự thi (cùng với con nhà phạm tội nặng…). Nho sĩ lấy đào hát làm vợ chính thất thường bị gia đình, dòng họ phản đối; nhiều người chỉ dám lấy làm thiếp.

Nghịch lý ấy làm nên những mối tình buồn trong văn học ca trù: ông quan, nhà nho có thể viết những bài hát nói tuyệt hay tặng đào nương, nhưng hiếm khi cưới họ. Nhân vật đào Nguyệt, anh Lĩnh, kép Tư trong kiếp này là hư cấu.