Bá Vương biệt Cơ
Cuộc chia tay giữa Hạng Vũ và nàng Ngu đêm Cai Hạ — một cảnh sử chép rất ngắn, được đời sau dựng thành kinh kịch và điện ảnh nổi tiếng.
Sử ký chỉ viết vài dòng: Hạng Vũ có người đẹp tên Ngu, thường được yêu và đi theo; có con ngựa hay tên Chuy, thường cưỡi. Đêm Cai Hạ ông hát, "mỹ nhân họa theo". Sử không chép nàng Ngu chết ra sao.
Chi tiết Ngu Cơ múa kiếm rồi tự vẫn để Hạng Vũ khỏi vướng bận là từ truyền thuyết và văn học đời sau. Ở Linh Bích (An Huy) có ngôi mộ tương truyền là mộ Ngu Cơ.
Vở kinh kịch Bá Vương biệt Cơ được Mai Lan Phương và Dương Tiểu Lâu diễn nổi tiếng từ đầu những năm 1920, trở thành một trong những vở tiêu biểu nhất của kinh kịch. Năm 1993, bộ phim cùng tên của đạo diễn Trần Khải Ca đoạt giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes.
Trong tiếng Việt, "Bá Vương biệt Cơ" còn được dùng như một hình ảnh cho cuộc chia tay của người anh hùng thất thế với người mình yêu.
- Tư Mã Thiên, Sử ký — Hạng Vũ bản kỷ
- Wikipedia: Bá Vương biệt Cơ (kinh kịch)
- Wikipedia: Farewell My Concubine (phim)