Bến Ô Giang và ngựa Ô Truy

Ô Giang là bến sông bên bờ Trường Giang, nay thuộc huyện Hòa (tỉnh An Huy), nơi có đền thờ Hạng Vũ. Theo Sử ký, viên đình trưởng (chức trưởng một "đình", đơn vị hành chính nhỏ đời Tần – Hán) đậu thuyền chờ, khuyên Hạng Vũ về Giang Đông làm vua. Hạng Vũ cười từ chối, nói tám nghìn con em Giang Đông theo mình không một ai trở về, nay còn mặt mũi nào gặp cha anh họ.

Ông nói tiếp: "Ta biết ông là bậc trưởng giả. Ta cưỡi con ngựa này năm năm, đánh đâu không ai địch nổi, từng một ngày đi nghìn dặm, không nỡ giết nó, đem tặng ông." Rồi ông cho quân xuống ngựa, đánh bộ bằng binh khí ngắn, một mình giết mấy trăm quân Hán, rồi tự vẫn.

Sử ký gọi con ngựa là Chuy (騅) — ngựa lông loang trắng lẫn màu tối. Đời sau gọi là Ô Chuy (烏騅, tiếng Việt quen đọc Ô Truy): ngựa đen điểm trắng. Truyện kể dân gian và tiểu thuyết diễn nghĩa về sau thêm chi tiết con ngựa nhớ chủ, nhảy xuống sông mà chết — chi tiết này không có trong Sử ký.

Thi nhân đời Đường Đỗ Mục viết bài Đề Ô Giang đình, tiếc rằng nếu Hạng Vũ chịu qua sông thì "quyển thổ trùng lai vị khả tri" — cuốn đất trở lại cũng chưa biết chừng.