Kế Nhiên và phép làm giàu trong Hóa thực liệt truyện
Những nguyên tắc buôn bán mà Phạm Lãi học từ Kế Nhiên, được Tư Mã Thiên ghi lại trong thiên sử đầu tiên viết về giới thương nhân.
Hóa thực liệt truyện là thiên thứ 129 của Sử ký, nơi Tư Mã Thiên chép về những người làm giàu bằng buôn bán, chăn nuôi, khai mỏ, một đề tài hiếm hoi trong sử sách nho gia vốn coi nhẹ nghề buôn. Thiên này kể rằng khi bị vây ở Cối Kê, vua Việt đã dùng Phạm Lãi và Kế Nhiên, và Phạm Lãi về sau nói rằng sách của Kế Nhiên có bảy điều, nước Việt dùng năm điều mà được như ý, nay ông muốn dùng cho nhà mình.
Những nguyên tắc ấy nghe vẫn rất hiện đại: "Hạn thì sắm thuyền, lụt thì sắm xe", tức là chuẩn bị trước cho lúc nhu cầu đảo chiều. "Giá đắt lên đến cùng thì quay về rẻ, giá rẻ xuống đến cùng thì quay về đắt", nên "khi đắt thì bán ra như đất cát, khi rẻ thì mua vào như ngọc châu". Tiền của thì phải để lưu chuyển "như nước chảy".
Kế Nhiên là ai thì đến nay còn bàn cãi. Có người cho đó là thầy của Phạm Lãi, tên thật là Tân Văn Tử, có người lại cho "Kế Nhiên" chỉ là tên một cuốn sách của chính Phạm Lãi.
- Tư Mã Thiên, Sử ký — Hóa thực liệt truyện
- Bùi Nhân, Sử ký tập giải (chú về Kế Nhiên)