Tây Du Ký (西遊記)

Tây Du Ký là một trong "tứ đại danh tác" của tiểu thuyết cổ điển Trung Hoa, gồm 100 hồi. Bản in sớm nhất còn giữ được là bản của hiệu sách Thế Đức Đường ở Nam Kinh, năm 1592.

Truyện lấy cảm hứng từ chuyến đi có thật của nhà sư Huyền Trang sang Ấn Độ (629–645), nhưng biến nó thành một cuộc phiêu lưu thần ma với 81 kiếp nạn. Đường Tăng trong truyện hiền lành, dễ tin, hay sợ; đi cùng là Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới, Sa Tăng và con ngựa trắng vốn là thái tử rồng.

Một vài tình tiết gắn với các kiếp trong Gương: ở hồi 15, con rồng ở khe Ưng Sầu nuốt ngựa của Đường Tăng rồi được Quan Âm hóa thành ngựa trắng; ở hồi 30, khi Ngộ Không bị đuổi về, ngựa trắng hóa cung nữ đánh yêu quái Hoàng Bào ở nước Bảo Tượng, bị thương ở chân, rồi khuyên Bát Giới đi mời Ngộ Không; ở hồi 100, ngựa được phong Bát Bộ Thiên Long và hóa lại thành rồng ở ao Hóa Long.

Tác phẩm đã thuộc về công chúng từ lâu. Ở Việt Nam, Tây Du Ký quen thuộc qua nhiều bản dịch và nhất là qua phim truyền hình, đến mức "Tề Thiên", "Bát Giới" đã thành cách nói đùa hằng ngày.

Lời kể trong Gương là lời mới, phỏng theo cốt truyện. Những chi tiết như thẻ gỗ "Củi Khô", lão Mốc hay lời Đường Tăng thì thầm với ngựa là phần hư cấu thêm của Gương.