Tứ bất tử
Bốn vị thánh "không chết" trong tín ngưỡng dân gian Việt: Tản Viên Sơn Thánh, Phù Đổng Thiên Vương, Chử Đạo Tổ và Mẫu Liễu Hạnh.
Người Việt tôn thờ bốn vị thần được coi là bất tử — không chết mà hóa thân, bay về trời hoặc sống mãi trong lòng người:
Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh) — thần núi Ba Vì, người chặn lũ, giữ đất.
Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng) — cậu bé làng Phù Đổng đánh giặc Ân rồi bay về trời.
Chử Đạo Tổ (Chử Đồng Tử) — chàng trai nghèo hiếu thảo, cùng Tiên Dung học đạo, bay về trời trong một đêm.
Mẫu Liễu Hạnh — vị thánh mẫu giáng trần nhiều lần, trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu.
Ba vị đầu gắn với các truyền thuyết thời Hùng Vương; Mẫu Liễu Hạnh xuất hiện muộn hơn nhiều (tín ngưỡng thờ bà phát triển mạnh từ khoảng thế kỷ XVI – XVII). Vì vậy, bộ "tứ bất tử" như ta biết ngày nay có lẽ được hình thành dần qua nhiều thế kỷ.
Người ta thường diễn giải bốn vị tượng trưng cho những khát vọng lớn của cư dân nông nghiệp: chế ngự thiên nhiên, giữ nước, sung túc – hạnh phúc lứa đôi, và đời sống tâm linh. Đó là cách hiểu phổ biến, không phải định nghĩa chính thống.
- Ngô Đức Thịnh — Đạo Mẫu Việt Nam
- Wikipedia: Tứ bất tử